Eğer Berlin ile ilgili diğer yazılarımıza göz atmış bulunduysanız, şehirle ilgili düşüncelerimizi aşağı yukarı biliyorsunuzdur. Berlin’in kasvetli bir yapıya sahip olmasından mıdır, tarihiyle ilgili andığımız olayların sarsıcı etkiler yaratmasından mıdır, burayı gözümüzle gördüklerimizden çok, kültürü, sanatı, mekanları ve farklı bir eğlence anlayışı olmasıyla benimsedik ve sevdik. Ancak bize kalırsa bir şehirde oranın yerlisi gibi davranmaya çalışmadan, sokakları keyfi dolaşıp alternatif mekan arayışına girmeden önce o şehri tarihiyle ve kültürüyle tanımak gerekir. Berlin’de de bu noktaya ulaşabilmek için öncelikle bir takım yerleri gezerek turistlik görevini yerine getirmeniz gerekiyor. Eğer turist kafasında değilseniz veya şehirde alternatif bir gezi yapacak da zamanınıza varsa, bu yazıyı alternatif Berlin rehberiyle birlikte okumanızda fayda var. Zira şehre ikinci kez ayak bastığımızda çok daha fazla yer keşfetme şansımız oldu. Lafı fazla eveleyip gevelemeyin dediğinizi duyar gibiyiz, karşınızda Berlin’de gezilecek yerler!

Genel olarak gezeceğiniz yerlerin biletlerini tek tek sitelerinden girip almakla uğraşmamak, biletlerinizi tek bir yerden kontrol etmek isterseniz şu siteyi kullanabilirsiniz. Aynı zamanda bu sayfadan şehirde katılabileceğiniz rehberli turlara, bulunabileceğiniz farklı aktivitelere de göz atabilir ve yine aynı yerden bilet alabilirsiniz. Biz bazen varlığından bile haberdar olmadığımız aktiviteleri buradan bulduğumuz için gezilerimizden önce burada ne var ne yok mutlaka bi’ bakınıyoruz, ayrıca bazı biletleri sonradan iptal etme hakkı da sunduğu için faydalı olabiliyor, sizin de aklınızda bulunsun.

Gezilecek yerlerden ayrı ayrı bahsetmeden önce, Berlin’de çoğunlukla vakit geçireceğiniz bölgeleri kısaca tanıtalım istedik.

*Mitte: Burası özetle Berlin’in merkezi kabul edilen, turistik aktivitelerin yoğunlaştığı en büyük bölge. Bu civarda konaklamak turistik yerlere yakın olması sebebiyle mantıklı olabilir, ancak fiyatlar diğer yerlere kıyasla daha pahalı olabiliyor. Alışverişe odaklanacaksanız Mitte bu konuda çok fazla seçenek sunuyor. Restoranlar ve kafeler şehrin dört bir yanına dağılmış durumda ve burada da birçok seçenek bulmak mümkün. Ancak gece eğlenme peşindeyseniz son dönemlerde gece hayatı Kreuzberg taraflarına kaymış durumda, onu da belirtmekte fayda var.

*Charlottenburg: Adından da yola çıkabileceğiniz üzere Charlottenburg Sarayı’nın da bulunduğu bölge. Biz bu civarda Berlin’in ana alışveriş caddelerinden biri olan Kurfürstendamm dışında çok da vakit geçirmeye değer bir şey bulduğumuzu söyleyemeyeceğiz. Zaten bu caddeye gitmeyi planlıyorsanız civarında bulunan Kaiser Wilhelm Kilisesi (aşağıda detaylandıracağız), alternatif Berlin rehberimizde söz ettiğimiz C/O Gallery gibi yerler de Charlottenburg’da sayılabileceğinden aslında ucundan köşesinden bile olsa bu bölgeye ayak basmış olacaksınız.

*Kreuzberg: Burası Türkiye. Bayağı bildiğimiz tabelalar, parktan gelen çocuk sesleri, dönerciler, teyzeler, kafeler herkes her yer Türk. Ama son zamanlarda aynı zamanda bir hipster cenneti ve şehrin gelişmekte olan alternatif noktasına da dönüştüğü için burada yapacak birçok şey bulmanız da mümkün. Öyle “Ben zaten Türkiye’den geliyorum gitmem oraya” tribine girmeyin, gerçekten enteresan bir bölge.

*Friedrichshain: Burası aslında Kreuzberg bölgesiyle neredeyse iç içe olduğu için son yıllarda Kreuzberg-Friedrichsain olarak geçiyor. Friedrichsain de Kreuzberg gibi popüler gece mekanların, 3. dalga kahvecilerin ve restoranların bir arada olduğu bir bölge. (meşhur Berghain de burada) Ancak turistlerin en yoğunlaştığı kısımlardan biri tabii ki Berlin Duvarı. Burası Spree nehrinin diğer tarafında kalıyor ve eğer Kreuzberg tarafından geçecek olursanız, bölgenin meşhur Oberbaumbrücke köprüsü üzerinden geçebilirsiniz. Bu bölge aynı Kreuzberg gibi bolca sokak sanatı ile karşılaşabileceğiniz bir bölge. Sokak sanatı sizin de bizim kadar ilginizi çekiyorsa özellikle Neue Heimat civarında dolanmanızı öneririz.

*Neukölln: Burası da aslında Kreuzberg’in bir başka versiyonu. Gece hayatının, popüler mekanların ve hipsterlerin yoğunlaştığı bir bölge. Bu civarda da Kreuzberg gibi Türk popülasyonu oldukça yoğun. Buranın Kreuzberg ve Prenzlauger Berg bölgelerine kıyasla biraz daha sakin olduğunu düşünebilirsiniz ama eminiz burası da ilerleyen dönemlerde oralar kadar popüler ve kalabalık bir hale gelecektir. Ne var ne yok merak ediyorsanız bu civar için verdiğimiz mekan önerilerine bir göz atabilirsiniz.

*Prenzlauer Berg: Burası da 3. Dalga kahveciler ve barlarıyla son zamanlarda popüler bir bölge haline gelmiş. Olur da civarında dolanırsanız sakinliği karşısında “ulan yanlış yere mi geldik” endişesi taşıyabilirsiniz. Zira bölge daha çok insanların yaşadığı bir bölge olarak tanınıyor. Alternatif rehberimizde bu bölgede gidebileceğiniz bolca mekan önerisi vermiş bulunduk.

Brandenburger Tor

Brandenburg Kapısı Berlin’in ve hatta Almanya’nın ana simgelerinden biri. Yaz-kış fark etmiyor, burası her daim kalabalık ve Berlin’in en çok turist ve turistleri avlamaya gelen kapkaççı çeken bölgelerinden. Kapının bir yanı Berlin’in ana caddelerinden biri olan Unter den Linden’e, bir yanı da şehrin en büyük parkı olan Tiergarten’e uzanıyor. Burası aynı zamanda her türlü dev şehir etkinliğinin ve yılbaşı kutlamasının vuku bulduğu yer.

*Şansınız varsa burayı gece de görün, çünkü ışıklandırması çok güzel oluyor.

*Eğer güne bu civarda başlayacak olursanız, Unter den Linden üzerinde bulunan Einstein Cafe’de güzel bir kahvaltı yapabilirsiniz.

*Ulaşım: U-Bahn- Brandenburger Tor durağı

Reichstag

Brandenburger Tor’un yakınında bulunan Reichstag, aslında Almanya’nın parlamento binası. Ama bunu okuyup “banane elin parlamentosundan” diyerek geçmeyin. Çünkü burayı ziyaret etmeye değer kılan bir özelliği var; tepesindeki cam kubbe. Hem oldukça enteresan ve etkileyici bir yapı, hem de size şehrin panoramik manzarasını sunuyor. Evet şehrin panoramik manzarasının çok da özel olmadığını itiraf edebiliriz, ancak mimarisi kesinlikle görmeye değer. Gezerken mutlaka audio guide alın (Türkçe seçeneği de var), çünkü dolaşırken şehirdeki ve civarda görünen diğer yapılarla ilgili detaylı bilgi edinebiliyorsunuz. Üstelik güzel bir sistem yapmışlar, siz yürüdükçe audioguide bulunduğunuz noktayı algılıyor ve karşınızda görünen yapıya göre size anlattığı konu değişiyor.

Reichstag’ın tepesindeki cam kubbe insanda tam bir “Alman mühendislik harikası” etkisi yaratıyor ve Almancası kısıtlı biri olarak etrafta DAS AUTO ULAN diye bağrarak dolaşasınız geliyor. Burayı yalnızca turistik açıdan ilgi çekmek için değil, kubbeye vuran ışığın parlamento salonuna yansıması ve aydınlatması için farklı açılardan yerleştirilen aynalarla, üzerine inen yağmur suyunu kullanmak için oluşturdukları arıtma sistemiyle ve elektrik elde etmek için üzerine yerleştirdikleri güneş panelleriyle de çok amaçlı bir bina olarak kullanıyorlar. Vur deyince öldürmüş elin oğlu.

-Tepesinde 09:30-16:30, 18:30-24:00 arası açık olan bir rooftop restoranı var. Bir şeyler atıştırmak ya da akşam içkisi için değerlendirebilirsiniz.

*Giriş: Ücretsiz ancak Reichtstag’a girmek için önceden şuradan rezervasyon ve kayıt yaptırmanız gerekiyor. Güvenlik sebepleri nedeniyle bu konuda oldukça ciddiler, kapılarına dayanıp “abi bi’ arkadaşa bakıp çıkacağım”cılık yapamıyorsunuz. Ayrıca rezervasyonu onaylamış olsalar da, güvenlikle ilgili bir durum olduğu takdirde son dakika iptal edebiliyorlar. Üstelik bununla ilgili önceden herhangi bir bilgilendirme yapmıyorlar, gittiğinizde sürpriz olmaması için hatırlatalım istedik.

*Saatler: 08:00-24:00. En son giriş saat 22:00’de. Gün  batımını izlemek ve fotoğraflamak için çok uygun bir yer. Hem civardaki binaları gündüz gözüyle görmek hem de gün batımından sonra gece görmek isterseniz akşam üstüne bir saate rezervasyon yapabilirsiniz.

*Ulaşım: U-Bahn – Brandenburger Tor ya da Bundestag durağı

Holocaust Memorial

Adından da anlaşılabileceği gibi, Holocaust Memorial, Yahudi soykırımında hayatını kaybeden yaklaşık 6 milyon Yahudiye adanmış bir anıt. Brandenburger Tor ve Reichstag yakınlarında, yaklaşık 19.000 metrekarelik devasa bir alana yapılmış. Böyle anlatınca sıradan, yalnızca “yapmaları gerektiği için” yapılmış gibi dursa da, aslında yapının mimarisi oldukça ince düşünülmüş. Aslında bu kadar büyük yapmalarının ana sebebi yaşanan katliamın ne denli büyük bir olay olduğunu yansıtmak. Ancak taşların farklı ebatlarda oluşundan ne anlam çıkarılacağı da tartışmaya açık bir konu. Burası dış mekanda yer aldığı için günün herhangi bir saatinde gidebilirsiniz. Ayrıca Holocaust dönemi ile ilgili biraz daha detaylı bilgi edinmek isterseniz, saat 19:00’a kadar açık olan sergi alanını ziyaret edebilirsiniz.

*Ulaşım: U-Bahn Brandenburger Tor durağı. Şehrin en büyük parkı olan Tiergarten buraya çok yakın olduğundan, önce orada bir şeyler atıştırıp vakit geçirdikten sonra parkın içinden yürüyerek buraya ulaşabilirsiniz.

Tiergarten

Hazır konusu açılmışken, yerine Barok bir operanın yapılmasının kararlaştırıldığı (yerseniz) şehrin en büyük parkı olan Tiergarten’den de söz etmeden olmaz. Burası her mevsim ayrı güzel. Özellikle arkadaşlarınızla gittiyseniz kapın biranızı şarabınızı, yayılın çimlere ya da banklara ve keyfinize bakın. Kimse içki içiyorsunuz diye size kızacak değil, sorun yok. Hatta içki içmiyorsunuz diye bile kızabilirler, çünkü Berlin… Park şehrin çok büyük bir alanını kapladığı için birçok noktadan girebilmeniz mümkün. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi Brandenburger Tor civarını gezdikten sonra park buraya çok yakın olduğu için dinlenebilmek adına ideal bir nokta olabilir. Ayrıca Reichstag’ın tepesinden buranın ne denli büyük bir alana yayıldığını daha net şekilde gözlemleyerek “bizde niye yok” diye içlenebilirsiniz.

Potsdamer Platz

Berlin’in en ünlü meydanlarından biri olan Postdamer Platz da bu civarda bulunuyor. Burada sokak performanslarına ve çeşitli açık alan sergilerine rastlamanız muhtemel. Örneğin bizim gittiğimiz dönemde Berlin duvarından kalan birkaç parçayı sergiliyorlardı. Hatta bir tanesinin üstüne geleneksel olarak sakız yapıştırıyorlardı, nedenini hala çözmüş değiliz. Burada aynı zamanda tepesi alengirli olan Sony Center bulunuyor. İçinde birçok restoran ve Film Müzesi’ni de barındıran enteresan bir yapı. Film müzesi 10:00-18:00 arası açık ve ücreti 7 Euro. Sony Center gece geç saate kadar da açık, ilgileniyorsanız ışıklarını da görmek için bir akşam uğrayabilirsiniz.

*Bu arada, Potsdamer Platz’da Avrupa’nın ilk trafik ışıklarının bulunduğunu biliyor muydunuz? Berlin ile ilgili başka şaşırtıcı gerçekler için şuraya tık tık.

Checkpoint Charlie

Potsdamer Platz’a uğradıktan sonra, Berlin’in en turistik noktlarından biri olan Checkpoint Charlie’ye doğru ilerleyebilirsiniz. Burası Soğuk Savaş döneminde Doğu Berlin ve Batı Berlin arasındaki ana geçiş noktası olarak kullanılmış. Savaş yıllarında, aradaki geçişlerin engellenmesi açısından bir zamanlar bu noktada Amerikan ve Sovyet askerleri nöbet tutuyor-imiş. Kısaca bir kontrol noktası diyebiliriz. Buraya kadar gitmişken Haus am Checkpoint Charlie’ye de uğrayabilirsiniz. İçinde savaş döneminde kaçmak için kullanılan tekniklere ve savaşa dair görseller var.

*Ulaşım: U Bahn- Stadmitte durağı

*Müzeye giriş:18,5 Euro, saatler 09:00-22:00.Eğer bileti şuradan alırsanız sıra atlama ve ücretsiz iptal seçeneği sunuyor, aklınızda olsun.

Berlin Yahudi Müzesi

Enteresan bir şekilde Avrupa’daki birçok şehirde spesifik olarak Yahudilere odaklanan bir müze görebilmek mümkün. Eğer bir gün bir tanesini ziyaret etmeye niyetlenirseniz, tercihinizi Berlin’deki müzeden yana kullanmanızı tavsiye ediyoruz. Yahudilerin Berlin tarihindeki yerini anlatmamıza pek de gerek yok diye düşünüyoruz. Ancak bu müzede Alman tarihindeki Yahudiler ve soykırım ile ilgili çok daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Üstelik binanın yeni mimarısı oldukça ilginç ve içinde insanı etkileyen interaktif sergiler de var.

Ulaşım: En yakın U Bahn durakları Checkpoint Charlie ve Hallesches Tor

Saatler: Pazartesi günleri 10:00-22:00, diğer günler 10:00-20:00

Giriş: 8 Euro

Berliner Dom

Berliner Dom, adından da anlaşıldığı üzere Berlin Katedrali. Avrupa başkentlerinde görebileceğiniz en heybetli katedrallerden biri diyebiliriz. Bizce vaktiniz varsa mutlaka içine de girin, hatta üşenmeyi merdivenlerini tırmanın. Çünkü en tepeye çıkmayı başardığınızda, oldukça güzel bir Berlin manzarası ayaklarınızın altında oluyor. Berlin’in silüeti çok güzel olduğundan değil ama, bir şehire gitmişken illa ki panaromik manzara peşinde olduğumuz için, bizce bu hedefinizi gerçekleştirebileceğiniz en doğru yerlerden. Berlin’e gidip burayı görmemek= İstanbul’a gelip Ayasofya’yı görmemek.

*Ulaşım: En yakın U-Bahn durağı Alexanderplatz, en yakın S-Bahn durağı Hackescher Markt

*Giriş: 7 Euro. Sabah 9 akşam 20:00 arası açık.

DDR Museum

Burası Berlin Katedrali’nin hemen karşısında bulunan ve Berlin’de en çok ziyaret edilen müzelerden biri. Sebebi ise savaş döneminde Doğu Berlin’deki insanların günlük hayatlarını oldukça interaktif bir biçimde yansıtması. O dönemde neler yaşandığını, insanların ne hissetiklerini tam anlamıyla kavramak mümkün değil tabii. Ancak müzede gördüklerinizden o dönemdeki yaşam tarzlarına ve insanların nelere maruz kaldıklarına biraz olsun şahit olabiliyorsunuz.

Giriş: 7 Euro

Saatler: Cumartesi 10:00- 22:00, diğer günler 10:00-20:00

Berlin Müze Adası

Berliner Dom’a gittiğinizde aslında Berlin’in Müze Adası’na da ayak basmış oluyorsunuz. Müze Adası, Berlin’in orta yerinde, Spree nehri üzerinde oluşturulmuş, üzerinde 5 adet müzenin bulunduğu, küçük bir adacık. Önemli müzelerin bu şekilde bir arada tutulması bir turist olarak işinizi çok kolaylaştırıyor. Üzerinde Bizans dönemine ait sanat eserleri görebileceğiniz Bode Museum, Mısır tarihi, papirusler ve tarih öncesi döneme odaklanan bir müze olan Neues Museum, 19.yüzyıl sanat eserlerinin sergilendiği Alte Nationalgalerie ve Yunan ve Roma döneminde ait sanat eserleri görebileceğiniz Altes Museum bulunuyor.

Gelelim bu adada en çok ilgi çeken müzeye; Pergamonmuseum. Evet tahmin ettiğiniz gibi, burası bildiğimiz “Bergama Müzesi”. İçerisi 3 bölümden oluşuyor: Klasik Antik Çağlar Koleksiyonu, Eski Yakın Doğu Müzesi ve İslam Sanatı Müzesi. Bu bölümler kapsamında türlü türlü kalıntıların bulunmasının yanı sıra, inanılmaz etkileyici bir “Zeus Sunağı” var. İçinde Türkçe seçeneğin de bulunduğu audio guide’lardan birini alarak, uzun bir sürenizi burada geçirebilirsiniz. Gerçekten müthiş ihtişamlı bir yapı. Müze de kaldığınız süre boyunca “bunlar bizim geri verin” tribinden, “abi adamlar koruyor, bizde olsa darmaduman olurdu” tribine kadar bir çok farklı düşünce arasında kaybolup gideceksiniz. Bize kalırsa müze adasındaki en görülesi yer burasıdır. Bu arada bu müzede büyük bir renovasyon olduğunu ve belli kısımlarının 2019 yılına kadar kapalı olacağını duyduk, bizden söylemesi.

*Giriş: 12 Euro. Perşembe 10:00-20:00, diğer günler 10:00-18:00. Eğer yukarıda söz ettiğimiz müzelerin birkaçına girmek gibi bir niyetiniz varsa 24€’ya bir Museum Pass almanız mantıklı olabilir. Bu pass ile Museum Island’a bulunan müzelere ve Yahudi Müzesi gibi başka birçok müzeye de ücretsiz giriş yapabilirsiniz. Pass ile ilgili daha fazla detay için şuraya göz atabilirsiniz.

East Side Gallery

Burayı yazmamıza ya da gidip görmeniz için dil dökmemize gerek var mi bilemiyoruz. Çünkü Berlin Duvarı’nın varlığından haberdar olmamanızın veya gitmişken görmeme kararı almanızın bir ihtimal olduğunu düşünmüyoruz. Berlin Duvarı’nın 1989 yılında yıkılması yönünde karar alındıktan sonra, 1990-1991 yıllarında 100’ün üzerinde sanatçı duvarın yaklaşık 1,4km’lik kalan kısmının üzerine duvar resimleri çalışmış. Sonraki yıllarda insanlar üzerlerine isimlerini karalamaya başladığından mıdır, son gidişimizde duvarın önüne tel çekmişlerdi. Dolayısıyla duvarın fotoğrafını çekmek konusunda biraz zorluk yaşayabilirsiniz. Biraz ileriye doğru yürürseniz, duvarın sonlarında tel olmayan bir bölge vardı, fotoğraf çekmek için ideal.

Alexanderplatz

Berlin’in en bilinen meydanlarından bir diğeri de, yerlilerin deyimiyle “Alex” bizim deyimimizle Alexanderplatz. Burası Mitte bölgesinin en merkezi meydanı ve lokallerin buluşma noktalarından biri. Zaten siz isteseniz de, istemeseniz de bir şekilde bu bölgeye düşecektir. Berlin’in ulaşım merkezi olmasının yanı sıra, tepesine çıkmak isteyebileceğiniz, TV kulesi Berliner Fernsehturm ve şehrin popüler alışveriş merkezi Alexa da bu civarda bulunuyor.

*Şehri tepeden görmek niyetindeyseniz (ki bunu yapabilmeniz için yukarıda başka seçenekler verdik neden hala kertiyorsunuz?) tepesindeki restorana çıkabilirsiniz. İlla çıkacağız diyorsanız en azından gece çıkın, bir de şehri gece görmüş olursunuz. Kule saat 24:00’e kadar açık.

Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche / Yıkık Kilise

Ku’damm da bulunan bu kilise, 2. Dünya Savaşı’nda büyük zarar görmüş ve günümüzde hala restorasyonu tamamlanmamış bir kilise. En azından Berlin’e ilk ayak bastığımız yıl olan 2013’den beri tadilatta olduğuna eminiz. Dolayısıyla dışından görmek ve fotoğraf çekmek biraz zor olabiliyor. Ancak içine girerseniz hem kiliseyi hem de 2. Dünya Savaşı’nı anmak üzere yapılmış bölümü gezebilirsiniz.

Sachsenhausen

Berlin’de Yahudi Soykırım gibi bir gerçeğin yakın zamanda gerçekleşmiş olduğunu yüzünüze vuracak birçok yer ile karşılaşabilirsiniz. Ancak bunlardan en sarsıcı olanı kuşkusuz Sachsenhausen. Burası 1936-1945 yılları arasında 200.000 binden fazla kişinin esir tutulduğu ve binlerce kişinin öldüğü, Berlin’e yaklaşık 30km uzaklıkta bulunan bir Nazi toplama kampı. İnsan burayı gezerken gerçekten ne yapacağını, ne hissedeceğini, ne söyleyeceğini bilemiyor. Özellikle Auschwitz’e göre çok daha “konforlu” olduğunu öğrendiğimizde dumura uğradığımızı söyleyebiliriz. Bizce mutlaka gidip görmelisiniz ama burayı son güne bırakmanızda fayda var. Zira sonrasında insan normal yaşantısına dönmekte güçlük çekebiliyor.

Giriş: Ücretsiz. Eğer rehber eşliğinde gezmek isterseniz 15 kişiye kadar ücreti 15€.

Ulaşım:  S-Bahn Oranienburg durağı (son durak). Tren Berlin merkezinden yaklaşık 45 dakika sürüyor. Bu noktadan Sachenhausen’e ulaşmak için ya otobüse binmeniz ya da 1,7km gibi bir yol yürümeniz gerekiyor. Bizce otobüse binmek çok daha mantıklı bir seçenek olabilir zira kampı gezerken de bayağı bir yürümeniz gerekecek.

Saatler: Kış aylarında Pazartesi günü kampın belli bir kısmı kapalı oluyor. Normalde 15 Mart-15 Ekim arası 08:30-18:00, 15 Ekim-15 Mart arası ise 08:30-16:30. Buraya gidip geliş sürenizi de dahil ettiğinizde, birkaç saatinizi ayırmanız gerektiğini göz önünde bulundurun ve gününüzü ona göre planlayın. Ayrıca kampın dış alanlarını da gezeceğinizi göz önünde bulundururak yağışsız bir günde gitmekte fayda var.

The post Berlin Gezilecek Yerler: Bir Turistin Güncesi appeared first on OitheBlog.

Özellikle son dönem Türk hipsterlarının uğrak noktası haline gelen Berlin, geçen seneye kadar ilgimizi çekmeyi başaramamıştı. Halbuki tarihse tarih, sanatsa sanat, gece hayatı arıyorsanız alası. Fakat nedense sanki hemen şuracıktaymış, Berlin’e gitmeden önce görmemiz gereken çok yer varmış, Türk popülasyonundan dolayı oraya Malatya’daki halamızın, karşı komşunun kaynının (kayın ne demek ya?) gitme ihtimali daha yüksekmiş gibi geliyordu. Berlin’i biraz gezdikten sonra büyük bir ikileme de son vermiş bulunduk; çok okuyan değil, çok gezen biliyormuş arkadaşlar. Çünkü Berlin saçma önyargılar bir kenara bırakıldığı takdirde, müthiş bir şehirmiş!

Başka bir şehri ziyaret etmeden önce, her gittiğimiz yerin yerlisi gibi davranabilmeyi sevdiğimizden olsa gerek, o ülkenin dilinde birkaç cümle öğrenir, mümkün olduğunca kullanmaya çalışır, kendimizce türlü sempatiklikler yaparız. Fakat söz konusu şehir Berlin olunca, orada yaşayan sevgili gurbetçi vatandaşlarımızın vatandan uzak olma kaynaklı şiddetli Türkçe konuşma özlemi nedeniyle, Türkiye’de konuştuğumuz kadar Türkçe konuşmayı geçtik, yeni bir şiveyle geri döndük. Gerçekten inanılmaz fazla Türk var. Uçaktan indiğimizde bindiğimiz taksinin şoförüne, elimizdeki rehberle derdimizi anlatma hazırlığındayken adamın  “Abla nereye gideceksin?” demesiyle başlayan Berlin seyahatimiz, çatpat Almancamızla büfeden su almaya çalışırken, büfe sahibinin “Erikli var vereyim mi?” sorusuyla son buldu.

*Yurt dışında internet kullanımı için bir e-sim uygulaması olan Airalo’yu kullanıyoruz, çünkü operatörlerin internet&konuşma paketi ücretlerinden çok daha makul bir fiyata denk geliyor, bize bol bol sorulduğu için baştan söz etmiş olalım. Ne kadar süre ihtiyaç duyacağınıza göre istediğiniz paketi seçebiliyorsunuz, uygulamaya ve fiyatlara göz atmak için şuraya tık tık. 

                   Doğu ve Batı Berlin, şehir ışıklarından dolayı hala ayırt edilebiliyor.

Berlin’de Ulaşım

*Berlin Brandenburg Havalimanı’ndan Şehre Ulaşım

Berlin rehberinin eski halini okuduysanız tam olarak bu bölümde şu cümle ile karşılaşmış olabilirsiniz; “Berlin Tegel Havaalanı’ndan şehre ulaşım çok pratik ve diğer şehirlerde olduğu gibi öyle 30km falan uzaklıkta değil, mesafe yalnızca 9-10km”. LOL. Şimdi bu yazdığımızı ve eğer Tegel sizin için tanıdık bir havalimanı ise bu ismi komple unutun. Çünkü artık böyle bir havalimanı yok ve tam da “öyle 30km falan uzaklıkta” olan Brandenburg Havalimanı isimli yeni bir havalimanı kullanılıyor, buradaki birçok bilgi hala geçerli olsa da yine de en başta güncel rehberlerimize de bakın diye uyarmıştık…..

Mesafe olarak uzak evet ama Airport Express treni ile şehre ulaşmak çok da zor veya çok pahalı değil. Havalimanından kalkan bu tren şehrin birkaç noktasında duruyor (örneğin Central Station), buralardan gideceğiniz noktaya göre başka bir trene/tramvaya transfer yapabilirsiniz. Zaten aşağıda da söz edeceğimiz gibi Berlin oldukça geniş bir toplu taşıma ağına sahip olduğu için muhtemelen istediğiniz noktaya toplu taşıma ile ulaşmanız pek zor olmayacak.

*Berlin Civarında Ulaşım

Normal şartlarda size ayaklarınıza kara sular inene kadar yürüyün demek isteyeceğimiz bu şehirde bunun her zaman mümkün olmadığının farkındayız. Çünkü her ne kadar düz ayak olsa da, Berlin oldukça büyük bir şehir ve farklı bölgelere dağılmış durumda. Dolayısıyla, hava koşulları el verdiği sürece şehri bol bol yürüyerek keşfetmeye çalışın ama Berlin’in çok geniş bir metro ve tramvay ağına sahip olduğu gerçeğini de unutmayın. Öyle geniş bir ağdan söz ediyoruz ki, kelimelerle anlatamadığımız için onun yerine bir görselini eklemeye karar verdik.  İnsan gerçekten hayret ediyor. Metro ağı A, B ve C olarak 3 bölgeye ayrılmış durumda ve biletinizi hangi bölgelerde ulaşım sağlamak istediğinize göre satın almanız gerekiyor. C bölgesi şehrin biraz daha dışında kaldığı için muhtemelen çoğunlukla yalnızca A ve B bölgeleri içinde bulunacaksınız. Dolayısıyla ya tek seferlik AB bileti, ya da gün içinde birçok kez kullanmayı düşünüyorsanız 24 saat geçerli olan günlük metro bileti almanız, hatta birkaç günden fazla kalacaksanız 7 gün geçerli olan bileti almanız da mantıklı olabilir.

Bu noktada sizi uyaralım, aldığınız biletin başka toplu taşıma araçlarında (örneğin tramvay) geçerli olup olmadığına dikkat edin. Çünkü metro istasyonlarında alacağınız bazı biletler tramvay’da geçerli olurken, tramvayın içinden alacağınız günlük biletler U-Bahn ya da S-Bahn trenlerinde geçerli olmayabiliyor. Ek olarak alacağınız herhangi bir bileti ilk kullanımda istasyonlardaki makinelere okutmanız gerekiyor, aksi takdirde geçerli bir bilet sayılmıyor onu da hatırlatmış olalım.

Üşendiğiniz bir ana denk gelir ve metro yerine taksi kullanmaya karar verirseniz, (merak etmeyin sizi yadırgamayız), Berlin’de Uber olduğunu hatırlatalım. Hatta şehirde birçok insan Uber’e alternatif olarak Freenow isimli bir uygulama kullanıyor(muş). Biz son gezimizde toplu taşıma harici bir şey kullanma ihtiyacı duymadığımız için denemedik ama son zamanlarda birçok Avrupa şehrinde yaygınlaşmaya başladığını duyduk, belki göz atmak isterseniz. Taksiye denk gelecek olursanız da zaten %90 Türk bir şoför ile karşılaşacağınız için, yolumuzu uzatırlar mı, nereye gideceğimizi anlarlar mı diye dert etmenize hiç gerek yok. Onun yerine “abisi bizi bilmemneŞTRASSE’ye atıvericen mi?” diyerek girebilirsiniz. Niye normalde yapmadığımız şeyler orada yapalım demeyin, bu da bir deneyim… Üstelik orada insana acayip bir gurbetçi şivesi de geliveriyor ve taksici abilerle diyalog bu şivenizi hayata geçirmek için müthiş bir fırsat. Yine de isimlerinin birbirine benzerlik gösterdiği sokaklar olabiliyor, dolayısıyla oraların yerlisi gibi davranmaya çalışırken sokak ismini biraz olsun yanlış telaffuz ederseniz, kendinizi şehrin bambaşka bir noktasında bulabilirsiniz, dikkatli olun.

Berlin’e Ne Zaman Gidilir?

Kış: Berlin’de kış günleri çoğunlukla Türkiye’de haberlerde “bugün hava inanılmaz soğuk, dışarı çıkmayın” denilen günler kadar soğuk geçiyor. Havanın 3-5 derece olmasını yerliler “bu hiçbir şey değil, şu an hava bahar gibi” olarak değerlendiriyor olsa da, hissedilen soğuk eksi bilmem kaç olduğu için şartlar her halükarda zor oluyor. Berlin’de -10 derece ile karşılaşmak bile çok da anormal bir durum değil. Hal böyle olunca kış aylarında Berlin’de kar ve buzlanma gibi durumlarda çok rastlanabiliyor. Zorlu hava koşullarına göz yumduysanız bu dönemde Berlin’e daha uygun bir bütçeyle gezi gerçekleştirmeniz mümkün. Çünkü bu soğuğa göz yumacak çok fazla insan bulmak zor iş. Yine de kış aylarında Almanya’da fuar dönemi olduğunu ve uçak bileti ve konaklamanın normalden pahalı olabileceğini hatırlatalım. Yani seyahat tarihine karar vermeden şehirde neler olduğuna bir göz atmanızda fayda var.

Yaz: Yaz ayları Berlin’in en yoğun, en sıcak geçtiği dönem. Ancak hava koşullarının en garanti olduğu dönem mi, orası tartışılır. Çünkü hava bir gün 30 bilmem kaç derece olurken, bir gün 20 dereceye kadar düşebiliyor. 20 dereceye de razıyız tabii, orası ayrı. Ancak yerlisi gibi gezmenin çok ideal olduğu bu şehirde, yoğun turist popülasyonuyla gezmek ister misiniz bilemiyoruz.

İlkbahar/Sonbahar: Bildiğiniz üzere Almanya, Türkiye’ye kıyasla kuzeyde kalıyor. Haliyle hava koşulları da Türkiye’den daha zorlu. Biz Berlin’e ilk kez Nisan ortalarında, ikinci kez ise Mart sonlarında gitmiş bulunduk ve tüm gezi boyunca sanki bir havayolunun kilo sınırını aştığımız için ekstra para ödememek adına tüm kıyafetlerimizi son dakika üst üste geçirmiş gibi dolaştık. O yüzden bir Orta Avrupa klasiği olan “her an donabilir, uyursam ölebilirim, ona göre yanıma bir şeyler alayım”ı, ilkbahar veya sonbahar ortalarında bile olsanız aklınızda bulundurun. Eğer gezinizi bu dönemlere denk getirmek niyetindeyseniz, daha insancıl hava koşulları için Eylül sonu, Ekim başı ya da Mayıs ayında gitmeniz mantıklı olabilir.

Berlin Pahalı Mı? 

“X pahalı bir şehir mi?” sorusunun cevabı kişiden kişiye değişiklik gösterse de, Berlin Avrupa’daki diğer popüler destinasyonlarla kıyaslandığında bir tık daha uygun bir şehir. En azından harcadığınız her şeyi 3 ile çarpıp üstüne küsürat eklemeye çalışmazsanız. Bu konuyu detaylandırmak için size örneklerle geliyoruz;

Tek seferlik metro bileti: 2,70€

Günlük metro bileti: 7€

Latte & Americano benzeri kahve: 2-4€

Kokteyl: 7-12€

Bira: 2,5€-4,5€

Restoranlarda büyük şişe su: 2,5-5,00€

Ortalama bir yemek: 8-12€

İyi/Popüler bir restoranda yemek: 16-30€ (evet çok geniş bir aralık ama et ve benzeri şeyler yerseniz gerçekten 30’a kadar çıkabiliyor)

Eğer Berlin’e ilk kez ayak basıyorsanız ve öncelikli olarak turistik görevlerinizi yerine getirmeye çalışıyorsanız, çok yüksek ihtimalle Berlin Gezilecek Yerler yazımızda da bahsettiğimiz bir takım müzeleri ve yerleri ziyaret ediyor olacaksınız. Eğer müzelere odaklı bir gezi yapacak olursanız, Berlin’de 60’ın üzerinde yere ücretsiz giriş ve sınırsız ulaşım sağlayan Berlin City Pass sizin için mantıklı bir seçenek olabilir. Bu şekilde hem giriş ücretlerini daha uyguna getirmiş oluyor hem de bilet almak için uzun sıralar beklemeyerek zaman kazanmış oluyorsunuz. Normal giriş ücretleriyle kıyaslandığında pass daha uygun bir seçenek gibi görünebilir, ancak satın almadan önce 2 veya 3 güne bu müzelerin kaçını sığdırabileceğinize veya hangilerinin ilginizi çektiğine bakmanızda fayda var. Zira ücreti diğer şehirlerdeki passlere kıyasla çok daha pahalı. Pass ile ilgili daha fazla detay için şuradaki sitelerine göz atabilirsiniz. Eğer Museum Island’daki müzelere odaklanacaksanız Museum Pass de ilginizi çekebilir. Bu pass ile Museum Island’a bulunan müzelere ve Yahudi Müzesi gibi başka birçok müzeye de ücretsiz giriş yapabilirsiniz. Pass ile ilgili daha fazla detay için şuraya göz atabilirsiniz.

Berlin’de Konaklama

Yukarı da bahsettiğimiz gibi Berlin’deki metro ulaşımı çok kolay olduğu için, yakınlarda bir metro/tramvay durağı olduğu sürece nerede konakladığınızın pek bir önemi yok. Çünkü gezilecek yerler ve denemek istediğiniz mekanlar şehrin dört bir yanına dağılmış durumda. Dolayısıyla özellikle şehir merkezi olan Mitte civarında kalmanız hayatınızda çok da bir şey değiştirmeyecek.

Son Berlin gezimizde konumu, yürüyerek gezebilmeye olanak tanıması, toplu taşıma araçlarına yakınlığı ve evin güzelliği ile her açıdan bizi memnun eden güzel bir evde kaldık. Hatta bir akşam mutfağımızda yemek hazırlayıp terasımızda bi’ şeyler yedik içtik falan, o bile ayrı bi’ güzel hissettirdi, dolayısıyla kesinlikle önerimizdir, linkini şöyle bırakalım. (Bakalım sizde resepsiyon bölümündeki atıştırmalık ikramlarına bizim gibi turlar düzenleyecek misiniz….)

Eğer özellikle otelde kalmak gibi bir niyetiniz varsa, Berlin’e gerçekleştirdiğimiz ilk seyahatimizde konakladığımız Park Plaza Wallstreet Mitte‘yi de tavsiye edebiliriz. Dönem ile alakalı mıydı bilemiyoruz, ancak buranın fiyatları diğer otellere göre daha makul gibiydi. 10 adım ilerisinde metro olan, temiz ve gayet güzel bir oteldi.

Eğer bizim kaldığımız evde yer yoksa da konum avantajlarından faydalanmak isterseniz şu bölgede kalan oteller arasından keyfinize ve bütçenize göre tercih yapabilirsiniz, direkt bölgede booking arama yapabileceğiniz şekilde linkledim. Bunun dışında bizce Mitte tarafında ya daKreuzberg civarında konaklamak genel olarak Berlin için iyi seçenekler, yine tam o bölgelerde arama yapabileceğiniz şekilde ayrı ayrı linkledik.

Berlin’de Ne Yenir, Ne içilir?

Aslına bakarsanız Berlin’e gerçekleştirdiğimiz diğer seyahatlerimizde çok daha fazla mekan deneme şansımız olduğu ve açıkçası damak tadımız yıllar içinde daha geliştiği için yeme içme konusunu daha güncel Berlin rehberlerimizde daha detaylı paylaşmış bulunduk. Berlin’in çok da özellikli bir mutfağı olmadığından mıdır, git gide acayip bir kültür karmasına dönüştüğü için midir bilinmez, şehirde Alman restoranlarından çok Asya, İtalya, Meksika, Türk restoranları (oradaki Türk nüfusunu göz önünde bulundurduğunuzda bu pek de şaşırtıcı olmuyor tabii) alıp başını yürümüş durumda. Hal böyle olunca, ilk seyahatimizde Almanya’nın yerel lezzetlerini tatmayı ihmal etmedik ama farklı mutfaklar da denemek istedik.

Başlamadan gelen not: Berlin çok kalabalık bir şehir ve özellikle haftasonları restoranlarda yer bulmak oldukça zor olabiliyor. Dolayısıyla gideceğiniz restoranları gezinize başlamadan  önce tespit edip rezervasyon yaptırmakta fayda var.

Currywurst

Oraya özgü kabul edilen şeylerden biri “Currywurst”. Bakmayın adının alengirli durduğuna, aslında kendisi bildiğimiz baharatlı ve ketçaplı bir sosis. Güzel bir lezzeti olmadığını söylersek yalan olur, ancak sosis işte, ne kadar farklı olabilir ki? Berlin’in sokaklarında Currywurst yapan birçok stant/büfe tipi yerler görmeniz mümkün. Eğer direkt en iyilerini denemek niyetindeyseniz şehrin en popülerleri olan Curry 36, Konnopke’s Imbiss ya da Curry Mitte‘ye uğrayabilirsiniz.

Marjellchen

Alman mutfağından devam edecek olursak, biraz da Berlin’in en meşhur Alman restoranlarından biri olan Marjellchen’den bahsedelim. Burada Prusya döneminden kalan geleneksel yemekler de var, günümüzdeki Alman mutfağından yemekler de var. Menüde çeşit çeşit et ve Alman kültürünün vazgeçilmezlerinden biri olan patates yoğunlukta denilebilir. Şahsen biz Alman mutfağı konusunda çıldırmıyoruz, ancak akşam yemeğinde yerel bir mutfak deneyimi yaşamak isterseniz, burası tam size göre olabilir.

-Adres: Mommsenstrasse 9

Kreuzburger

Berlin’de birçok popüler hamburgerci olsa da, Kreuzburger bir şehir klasiği haline gelmiş durumda. Hamburger dedikten sonra sizi ikna etmek için konuyla ilgili pek de bir şey söylememize gerek yok sanırsak. Adından da tahmin edebileceğiniz üzere Kreuzberg bölgesinde bulunan bu hamburgerci civardayken bi’ deneyebilirsiniz. Kreuzberg dışında ayrıca 2 şubeleri daha var.

-Adres: Oranienstrasse 190

Hasır

Berlin’e kadar gidip de Türk yemekleri yemek konusunda önyargılı davranabilirsiniz, bunu garipseyecek değiliz, biz de davranıyoruz. Ancak bu kadar Türkiye ile iç içe geçmiş bir ülkede Türk mutfağının nasıl olduğunu merak edip de denemek isterseniz, Alman Türk fark etmezsizin herkesin önerdiği Hasır Restoran’a gidebilirsiniz. Her daim kalabalık olan Hasır’ın şehirde birkaç farklı şubesi var. Ayrıca dönerini öve öve bitiremiyorlar. İstanbul’dan bile daha fazla dönerci restoranı barındıran Berlin’de döner denemek niyetindeyseniz burası tam size göre olabilir.

-Adres: Adalbertstrasse 12

Mustafa’s Gemüse Kebap

Hazır döner konusu açılmışken izninizle Berlin’in bu konuda en popüler olanı Mustafa’s Gemüse Kebap’tan bahsetmek istiyoruz. Mustafa Abi’mizin (sevdiğimizi sahipleniriz..) Kreuzberg’deki bu küçük kebapçısının namı almış yürüyor efenim. Öyle yer ayırtacağınız, Vedat Milor ile yan yana masalarda yemek yiyeceğiniz bir yer zannetmeyin burayı, bildiğimiz seyyar kebapçı gibi. Yemeden olmaz, çünkü muhtemelen Berlin’de Türk yemeği övecek olmamızı yadırgayacak olsanız da, buranın dönerleri inanılmaz lezzetli. Üstelik bildiğiniz dönerlerden biraz daha farklı, çünkü sebzeli, peynirli, soğanlı ve içine limon sıkılan ULTRA MEGA ÜBER DÖNER deneyimi yaşamanızı sağlıyor. Yolunuz Kreuzberg taraflarına düştüğünde kime sorarsanız gösterir. Çılgın bir kuyruk olabiliyor, haberiniz olsun.

-Adres: Mehringdamm 32

*Bu arada, yukarıda Berlin’de İstanbul’dan daha fazla dönerci olduğunu söylediğimizde gayet ciddiydik. Berlin ile ilgili bilmediğiniz tuhaf gerçekler için şöyle buyrun.

Bosco 

Tabii ki Berlin’de her daim Türk ya da Alman yemekleri yemeniz konusunda ısrar etmeyeceğiz. Eğer olur da farklı bir şeyler yeme arayışına düşerseniz bir İtalyan restoranı olan Bosco’yu da deneyebilirsiniz. Fiyatlar biraz normalin üstünde denilebilir, ancak bizce Kreuzberg’de gidebileceğiniz sevimli mekanlardan, ki Kreuzberg’de birçok mekan için “sevimli” tanımını yapmak pek de kolay olmuyor. Restoranın Pazar, Pazartesi ve Salı günleri kapalı olduğunu hatırlatalım. (hiç açmasaydınız)

-Adres: Wrangelstrasse 42

Mother’s Mother

Burası Berlin’in en değişik konseptli restoranlardan biri. Mother’s Mother’ın amacı hangi kültürden, ülkeden olursa olsun, annelerimizin özenle yaptığı ve severek yediğimiz yemeklerini bir restoranın çatısı altında sunmak. İsterseniz siz gidip annenizin yemek tarifiyle başkalarına yemek yapabiliyorsunuz, isterseniz de başka bir annenin yemeklerini tadabiliyorsunuz. Uzun süredir kapalı olduğu için bir türlü deneyimleyemediğimiz Mother’s Mother, Mayıs 2016 itibarıyla tekrar açılacak. Üstelik bu sefer restorana kendi kültür ve lezzetlerini paylaşmaları için mülteci anneleri davet edeceklermiş. Olur da bu dönemlerde Berlin’e ayak basacak olursanız, bu yemeklerden birine katılmak için şuradaki web sitesinden bilgi edinebilirsiniz.

KaDeWe 

Burası aslında aşağıda alışveriş bölümünde detaylandıracağımız bir department store. Bu kısma da eklememizin sebebi, üst katında bulunan gurme katı. Burada çeşit çeşit yemekler ve tatlılar denemeniz mümkün. Turistik mi turistik, ancak kesinlikle lezzetli şeyler var ve öğlen bir şeyler yemek için çok ideal.

-Adres: Tauentzienstrasse 21-24

Berlin’de Alışveriş Meselesi

Berlin’de alışveriş açısından bir çok seçenek var. Tarzınız ne olursa olsun, size hitap edecek bir şeyler bulabilmeniz mümkün. Birkaç bilinen yer ve kişisel tercih sıralamak gerekirse;

Kurfürstandamm

Berlinliler tarafından “Ku’damm” olarak da geçen Kurfürstandamm, buraların en işlek ve en büyük caddelerinden biri. Bu bölgede Zara, Pull & Bear gibi Türkiye’den aşina olduğumuz birçok klasik markalar, Urban Outfitters, Forever 21, & Other Stories gibi başka ülkelerden aşina olduğumuz ama Türkiye’de bulamadığımız markalar da var.

Bana yetmedi tüm mağazalara bakacağım diyenler şuraya göz atabilir;

KaDeWe

Yukarı da biraz bahsettiğimiz gibi burası Berlin’in en pahalı, en ünlü department store’u olarak biliniyor, pek çok ünlü markayı bir arada bulabilmeniz mümkün.

Alexa

Burası Türkiye’de çeşitli örneklerine sık sık rastlayabileceğiniz, Pazarları hariç her akşam 9’a kadar açık olan bir alışveriş merkezi. (ki akşam 9’a kadar açık olması mucize) İçinde 200’e yakın mağaza var. Ayrıca Berlin’in en merkezi yerlerinden biri olan Alexanderplatz’a yakın olduğu için toplu taşımayla ulaşmak oldukça kolay. Kişisel fikrimizi soracak olursanız, alışveriş merkezine kapanacağınıza, direkt Ku’damm’ı tercih edebilirsiniz.

Hackescher Markt

Biraz daha alternatif markalar, orijinal şeyler bulabileceğiniz tasarım dükkanları arayışı içindeyseniz Hackescher Markt tam size göre. Mitte’deki Hackescher Markt bölgesinde hem caddelerde mağazalar, hem de birçok farklı mağazanın ve yeme içme mekanının bir arada bulunduğu, 8 avludan oluşan bir alan olan Hackesche Höfe bulunuyor. Bu alana Rosenthaler Strasse 40 adresinde bulunan geçitten ulaşabilirsiniz.

-Bu civara kadar gelmişken başka mağazalar için Neue Schönhauser Strasse, Weinmesiterstrasse ve Münzstrasse‘ye de göz atabilirsiniz. Burada da aynı şekilde Urban Outfitters, &Other Stories, Monki gibi mağazalar bulmak mümkün.

Friedrichstrasse

S-bahn ‘a binip Friedrichstrasse durağında inerek kolaylıkla ulaşabileceğiniz bu bölgenin bir ucu Checkpoint Charlie’ye, bir ucu Unter den Linden’e uzanır. Bu iki bölgeye de gitmeden Berlin’den dönmeniz saçmalık olacağı için, aslında hem turistik hem de alışveriş anlamında sizi tatmin edebilecek bir bölge. Bu cadde üzerinde H&M gibi klasik markalar, Gepetto Usta tarafından yapılmış gibi görünen ayakkabı markası Birkenstock ve Paris’ten tanıdığımız ünlü Galeries Lafayette bulunuyor. Bizim gibi ilginizi  Cadde üzerinde Boss, Escada, eğer siz de Gepetto Usta tarafından yapılmış gibi görünen ayakkabıları giymek istiyorsanız Birkenstock ve Paris’ten tanıdığımız ünlü Galeries Lafayette’i görmek de mümkün. Ayrıca sizin de ilginizi çekiyorsa, cadde üzerinden kocaman bir Lomography Store bulunuyor. Girmeden dönmeyin, içerisi cennet gibi. Bu bölgedeki alışveriş konusunu detaylı incelemek isterseniz şuraya bir göz atabilirsiniz.

Bir Takım İpuçları

-Berlin’in metro sistemi inanılmaz. Çekinmeden bol bol kullanın, şehrin her noktasına kolaylıkla ulaşabiliyorsunuz.

-Birkenstock çılgınlığına kapıldıysanız, burada daha ucuz, alacaksanız buradan alın.

-Varlığından bile haberdar olmadığımız Vietnam mutfağı Berlin’de çok yaygın. Deneyebilirsiniz.

Keyfinize bakın, yaşasın turist olmak.

The post Berlin Gezi Rehberi: Potansiyel Turistler İçin Bir Takım İpuçları appeared first on OitheBlog.