Havana Gezi Rehberi

Havana, orijinal adıyla “La Habana”, bildiğiniz üzere Küba’nın başkenti. Pek tabii gezecek görecek yeri çok, ancak burada ilginizi çekecek öncelikli şey, müze vb. şeylerden çok sokaklar, caddeler ve insanlar olacaktır diye düşünüyorum. Çünkü ne kadar gezmiş olursanız olun, hiç bilmediğiniz, hiç görmediğiniz, daha önce hiç karşılaşmadığınız bir ortamla karşı karşıya kalacağınızın garantisini verebilirim.

Yalan söylemeyeyim, şehre ilk ayak bastığımda öyle “Of hayatımın şehri, beni Havana’nın yağmurlarında yıkasınlar” gibi bir hisse kapılmadım. Hatta “Ulan burası güvenli mi acaba?” gibi bir his bile oluşuyor. Ancak bu durum tamamen kapitalizmin göbeğinde doğmuş ve büyümüş olmanın bir etkisi galiba. Özellikle sokakların tadına varmadan önceki “Abi burası yıkık dökük ya” duygusunu atlatmadan, saçma bir şekilde, turist olduğunuz için herkes sizi soymak isteyecek sanıyor, insanların umursamaz ve mutlu halini kavrayamadan önceki aşamada, herkesi potansiyel birer suçlu olarak görebiliyorsunuz. Bunun Küba’yla ilgisi yok tabii, bilmediğiniz bir ortamda, bilmediğiniz insanlarla, hakim olmadığınız bir dilin içinde olmanın çok da anormal olmayan bir etkisi olarak da nitelendirilebilir. Fakat zaman geçtikçe ve Küba’da olduğunuzu kavradıkça, işler öyle bir tersine dönüyor ki, insana gün geçtikçe müthiş bir rahatlık çöküyor. Ne gerginlik kalıyor, ne herhangi bir endişe. Çünkü orada çoğu kişinin derdi siz ya da paranız değilsiniz. Çünkü Küba’da böyle bir düzen yok.

Havana 3 ana bölgeye ayrılıyor. Havana Vieja yani Eski Havana, Centro Habana yani Havana Merkezi ve Vedado yani daha modern ve yeni olan bölge. Sizin işiniz çoğunlukla Vieja ve Centro Habana ile olacak. Vedado’da da uğramalık yerler var tabi ki aşağıda bildiklerimden söz edeceğim.

Not: Ulaşım, konaklama, yeme içme, bütçe, puro ve içki meselesi gibi konulara ve türlü türlü ipuçlarına şurada değinmiş bulundum, bre gelin:  http://oitheblog.com/2014/04/08/kuba-2-ulasim-konaklama-ve-aclik-oyunlari/

Plaza de la Catedral

Katedral Meydanı, Havana’yı gezmeye başlayan bir “turist” için ideal bir başlangıç. Etrafta dolaşan ve sizi at arabasıyla gezdirmek için darlayan, hatta purosuyla ve yerel Küba kıyafetleriyle fotoğraf çektirmek için bekleyen insanlar, tabi ki buraya da ulaşmış olan çekik ırk mensubu (Japon mu Çinli mi Koreli mi ayırt edemiyorum ırkçı değilim) turistler ve civardaki minik kafeler ile tam bir turist meydanı.

-Meydandaki katedralin adı, San Cristobal de la Habana.

-Katedrali arkanıza aldığınızda sağınızdaki sokaktan devam ederseniz ulaşacağınız “La Bodeguita del Medio” Hemingway’in Küba’da yaşadığı dönemlerdeki favori barı. Fazlasıyla turistik. Ama bir daiquri içmeye değer.

Plaza de Armas

Havana’daki en güzel meydanlardan biri olan Armas, cafeler, müzisyenler ve kitapçılarla dolu. Nerede ne yiyelim karmaşasına düşerseniz buradaki kafelerden birine rastgele oturabilirsiniz.

-Eski bir tapınak olan El Templete burada.

–Castillo de la Real Fuerza’ya yani kaleye buradan kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

-Armas’ta bulunan Palacio de los Capitanes Generales, günümüzde Havana Kent Müzesi’ne ev sahipliği yapıyor. İçine girmeyeceksiniz bile avlusu çok güzel olduğu için şöyle bir göz atmalısınız.

-Kitapçılarda İspanyolca’nın yanı sıra İngilizce eserler bulabilmeniz de mümkün. Orijinal bir şeyler bulabiliyorsunuz, bence mutlaka göz atın.

Plaza Vieja

Orada geçirdiğim günlerde Havana’da en sevdiğim meydanlardan birine dönüşen Plaza Vieja, Calle Mercaderes’ten kaptırıp gidince, yolun sonunda bulunuyor. (Öyle de detaylı anlatırım)

-Burada bulunan Camara Obscura’nın tepesine çıkarak Küba’ya şöyle bir tepeden bakabilirsiniz.

-Meydanda yukarıda adını verdiğim güzel kahve içebileceğiniz bir mekan ve yemek yiyebileceğiniz bir kafe de var.

-Bölgede bol bol hediyelikçi de var. Hediyelikçiler her şeyi içeride satıyor, dışarıda dizilmiş kartpostallar vs. görememe ihtimaliniz yüksek. İçerilere dalın.

Calle Obispo

Plaza Armas’tan Parque Central’e doğru uzanan sokak Obispo, Küba halkının içine karışabileceğiniz, günlük yaşamlarını bir nebze de olsa inceleyebileceğiniz bir sokak. Hep canlı, hep kalabalık bir sokak. Ancak yine de, turistten arındırılmış ortam istiyorsanız, tam da doğru adreste olduğunuzu söyleyemeyeceğim.

-Yolun sonu El Floridita’ya ulaşıyor. Bu da içinde Hemingway’in gerçek boyutlu bir heykelini bulabileceğiniz, kendilerinin favori içkisini barındıran mekan. Yemek yiyecekseniz fiyatları Küba geneline göre yüksek.

-Obispo üzerindeki sokak pazarına uğrayıp hediyelik ve eve asmalık güzel resim/afişler bulabilirsiniz. Pazarlık payı kesinlikle var, aklınızda bulunsun.

Malecon

Malecon Havana’nın yaklaşık 8 km boyunca uzanın sahil şeridi. Akşamları özellikle gençler buraya akın edip deniz kenarına oturuyorlar ve muhabbet ediyorlar. Bunu ilk Ayhan Sicimoğlu’ndan duymuştum ve kendi kendime niye orada otursunlar, oturup ne yapacaklar diye düşünmüştüm ama hakkaten yapıyorlar. Ama şimdi okyanusu doldurup miting alanı yapacaklarmış. Şakacıyım.

-Havana’da bulunan Mustafa Kemal Atatürk büstünü, Malecon’un üzerinde, Plaza Armas’a yakın diyebileceğimiz noktasında ziyaret edebilirsiniz.

El Capitolio

Capitolio, Washington DC’deki Capitol’ün nerdeyse aynısı olan eski hükümet binası. İçine girebilmeniz mümkün.

-Buradaki binalar ve hemen Capitolio’nun önünden akan eski Amerikan arabalarıyla dolu trafik, şahsi fikrimi soracak olursanız Capitolio’dan çok da ilgi çekiciydi. Capitolio’yu dolaşacaksanız bile, sonrasında bölgede mutlaka dolanın, ara sokaklara dalın, evlerin önünden geçerken içeriyi kesin(dayak yemeden), Küba’yı yaşayın.

-Capitolio’dan Paseo de Marti yani Prado bölgesine doğru ilerleyecek olursanız, biraz daha dikkatli davranabilirsiniz çünkü burası hafiften turist tuzaklı bir bölge. Sonu ise yine Malecon’a ulaşıyor.

Museo Nacional Palacio de Bellas Artes

Küba’ya gitmeden önce özellikle Kübalı ressamlar ile ilgili pek de bir bilgim yoktu. Ancak burayı gezdikten sonra not alıp Türkiye’ye döndüğümde araştıracak kadar ilgimi çekmeyi başaran birkaç isim bile oldu. Kapıdan çıkarken birbirimize “Bu işi de başarmışlar” dediğimizi hatırlıyorum. Mutlaka uğramalı ve yer yer devrim ile iç içe oluşturulmuş eserleri, yer yer Avrupa’ya hatta spesifik olarak İspanya’ya bir öykünme dönemi yaşandığını sezebileceğiniz resimleri mutlaka inceleyin. Biz yaklaşık 1,5 saatimizi buraya ayırdık.

-Pazartesi kapalı.

-Salı-Cmt 10:00-18:00, Pazar 10:00- 14:00 arası açık.

Museo de la Revolucion

Havana’daki favori müzem olan Devrim Müzesi Fidel ve dostlarının gerçekleştirdiği devrimi tüm detaylarıyla anlatıyor. Kesinlikle ziyaret etmelisiniz, gerçekten çok çok etkileyici.

-Giriş 3 CUC. En az 1 saatinizi ayırmanız gerekeceğini göz önünde bulundurun.

-İçerideki kitapçıya mutlaka göz atın. Küba Devrimi’ni, Fidel’i ve Che’yi oldukça güzel anlatan İngilizce kitaplar bulabilirsiniz.

Museo del Ministerio del Interior

Vedado bölgesinde bulunan bu müze, Fidel’in CIA’in Küba üzerinde oynadığı oyunları (Buraya Amerika’nın oyunları esprisi yerleştirmek için uygun bir cümleydi) afişe etme yöntemi. Evet bildiğimiz, son 40 yıldır CIA Küba’ya dair ne yapmaya çalışıyorsa, bunların hepsi çeşitli belge ve görsellerle sergileniyor. Aslında oldukça değişik ve cüretkar bir müze, bana varlığı bile müthiş ilgi çekici geldi, dolayısıyla kesinlikle ziyaret etmeye değer.

-Giriş 3 CUC.

-Pazar-Pazartesi kapalı. Diğer günler 8:30-17:00 arası açık.

Castillo de la Real Fuerza

Yukarıda bahsettiğim Plaza Armas’tan deniz kenarına çıktığınızda karşınızda göreceğiniz kale, ilk yapıldığında amaç korsanlardan korunmakmış, fakat sonradan devlet arşivi, hatta kütüphane olarak bile kullanılmış. Günümüzde tahmin edeceğiniz üzere müze olarak kullanılıyor. İçine girecek kadar ilgimi çekmediği için daha fazla detay veremesem de, meraklısı için rehberli turlar doğru bir tercih olabilir.

Plaza de la Revolucion

Küba’yı Küba yapan, Havana denilince akıllara gelen ilk yerlerden biri “Devrim Meydanı”. Etrafında Batista döneminde yaptırılmış çirkin ve kocaman bakanlık binaları bulunsa da, Che ve Camilo’nun silüeti ile Jose Marti anıtının heybeti bir araya geldiğinde, geri kalanları pek de önemsemiyor insan.

-Aynı bölgede Küba halkının kahramalarından Jose Marti’nin hayatına dair bir müze de mevcut. Pazar, Pazartesi kapalı. Diğer günler 09:00-17:00 arası açık.

Casa Museo de Ernest Hemingway

Hemingway seviyorsanız, Küba’da bulunduğu dönemde yaşadığı evi görmek isteyebilirsiniz. Yaşlı Adam ve Deniz’i tamamladığı bu ev, günümüzde Hemingway’in en son bıraktığı haliyle ziyaret edilebiliyor.

-Müze Pazar hariç her gün 10:00-16:00 arası açık.

-Giriş 3 CUC.

-Buraya gidecekseniz Havana’nın biraz dışında kaldığını göz önünde bulundurarak gününüzü ona göre planlayın, bana kalırsa sona bırakmayın.

Camara Obscura

Yukarıda bahsettiğim Plaza Vieja’da bulunan Camara Oscura, tepelere çıkıp panaromik fotoğraf çekme meraklısıysanız, “fotoğrafta gelenekçiyim, tepeden manzara, sümüklü çocuk ve buruşmuş yaşlı suratından başka fotoğraf çekmem” diyorsanız, tam da sizin için. Buranın tepesine çıktığınızda Havana’ya tepeden bakma imkanınız olacak.

-Giriş 2 CUC.

-Pazartesileri kapalı. 17:00’den sonra almadıklarını iddia etseler de, ısrar ederseniz alıyorlar.

Havana Gece Hayatı

Casa de la Musica

Centro Habana bölgesinde bulunan Casa de la Musica, orada tanıştıklarımızca “gitmeyin, orası size göre değil” şeklinde babacan tavırlarla kötülense de, gittiğimizde hiç de söylendiği gibi olmadığına karar verdik, çünkü çok çok eğlendik. Havana’nın en popüler gece kulüplerinden biri deniliyor ama bakmayın tabii  “gece kulübü” denmesine. Girişte onu bunu içeri almadıklarına bile şahit olsak da, içeri girdiğimizde büyük bir sahne, sevimli bir bar, ve çay bahçesi tadında bir ortamla karşılaştık. Lakin olsun, hayatımızda bu kadar güzel dans eden, bu kadar neşeli insanları bir arada görmemiştik. Üstelik bize de dans etmeyi öğretmeye çabalamaya başladıklarında işler daha da eğlenceli bir hale geldi. Bence gece dışarı çıkma niyetindeyseniz buraya mutlaka uğramalısınız.

-Giriş 5 CUC. (içeride kimin çıktığında göre artabilir.)

-Kapının önünden taksi bulurken resmi taksilere binmeye dikkat edin. Aksi takdirde sizi kandırabilecek tipler oluyor ortalıkta.

-Sizinle dans etmek isteyen insanlara potansiyel sapık muamelesi yapmayın. Bu insanlar gerçekten dans etmek istiyor.

1830

Küba’da, Plaza Armas’ta otururken tanıştığımız ve çok sevdiğimiz Lale Nişancı bir süredir Küba’da yaşıyor. Kendisinin bizi bir akşam davet ettiği 1830’u oldukça sevdik ve güzel zaman geçirdik. Burası yoğun olarak Kübalıların bulunduğu, dans edebileceğiniz ve çok eğlenebileceğiniz bir mekan. Lale Hanım olmasaydı orayı keşfedebilir miydik bilmiyorum, çünkü gerçekten lokal bir havası vardı. Kesinlikle denemeye değer.

-Giriş 5 CUC.

-23:00’den önce gitmenin hiçbir alemi yok, geç gidin.

Havana Hakkında Bir Takım İpuçları

-Özellikle Devrim Müzesi bölgesinde, “Kübalı mısın, ne kadar da Kübalı’ya benziyorsun!” şeklinde muhabbete giren, akabinde “nereden geldin, sana çok güzel bir yer tavsiye edeyim, şurada parti var, burada festival var” şeklinde uydurma muhabbetler kuran çiftler oluyor. Onları sıradan, dostcanlısı Kübalı insanlar sanmayın, sizi karşılığında komisyon aldıkları yerlere yemek yemeye götürmek için zorlamaya çalışıyor olacaklar. Biz yemedik, ancak aynı bölgeden farklı günlerde geçip her seferinde aynı diyaloga giren çiftleri görünce olaya uyandık. YEMEZLER.

-Gitmeden önce Küba tarihinde, Fidel’e, Che’ye hatta Camilo’ya ilişkin bir şeyler okumakta fayda var. Bu şekilde şehir size çok daha fazla şey ifade edecek.

-Havana’yı mümkün olduğunca yürüyerek dolaşmalısınız, çünkü buranın en güzel yönleriyle, sokaklarında yürürken karşılaşacaksınız.

–Granma adlı gazetelerine bir göz atmayı unutmayın. İspanyolca bilmiyorsanız sorun yok, çünkü gazetenin İngilizce hatta Türkçe versiyonu bile var.

The post Havana Gezi Rehberi: Beni Küba’nın Yağmurlarında Yıkasınlar appeared first on OitheBlog.

Küba’yı anlatmak da, gezip görmeden anlamak da zor. İnternette faydalı bilgi az, laf kalabalığı çok. Dolayısıyla olayın küçük bir yazı dizisi tadında ilerleyeceğini şimdiden söylemeliyim. Özellikle oradayken tanıştığım insanlardan edindiğim bilgileri de paylaşmaya çalışacağım. Çünkü Küba’yla ilgili oldukça az bilgiye sahibiz ve bence mutlu insanların güzel ülkesini daha fazla tanımayı herkes hak ediyor.

Yerlisinden Dinlediklerim ve Sistem Üzerine        

Küba’nın gezip görme meselesine girişmeden önce böyle küçük çaplı bir bölüm eklemenin şart olduğunu düşündüm. Orada ne öğrendiysem aklıma kazımakla kalmayıp, not almış da bulundum ve konuya kişisel saçma deneyimlerimi de katarak maddeler şeklinde anlatmanın daha akıcı olacağını düşündüm. Buyursunlar;

Önce sisteme ilişkin şöyle bir özet geçmek gerekirse:

1. Her Küba vatandaşının devlet tarafından verilmiş bir evi var.
2. Eğitim ve sağlık hizmetleri ücretsiz. (Üstelik Küba sağlık konusunda en gelişmiş ülkelerden biri olarak kabul ediliyor.)
3. Her ay, her Küba vatandaşına, belirlenen miktarlarda süt, beyaz et, kırmızı et, şeker, tuz, un, yumurta vs. gibi gerekli ihtiyaçları veriliyor. Çocuklar için yaşlarına/gelişim süreçlerine göre hangi yiyeceklere daha çok ihtiyaçları olduğu tespit edilmiş ve onlar için daha farklı bir sistem oluşturulmuş.

• İnsanların ne kadar maaş aldığına dair dolaşan söylentiler sonucunda dayanamayıp bunu da sorduk ve söylenene göre ortalama bir maaş 400 CUP, bir doktorun maaşı ise 1200 CUP’a kadar ulaşabiliyor. Alım gücünün ne olduğunu anlayabilmek için konunun daha detayını sorguladığımızda bir litre sütün 4,7 Peso olduğunu öğrendik. Ben hesabına giremiyorum, orasını size bıraktım.
• Fidel Castro halk tarafından inanılmaz seviliyor. 1959 yılında Che, Camilo, Raul ve diğer kahramanlarla, Batista’ya karşı gerçekleştirdiği devrim sonrası, halk minnet duygusunu  kaybetmemiş. Öyle ki, Fidel bir süredir hasta olduğu için dışarı çıkamamasına rağmen, yakın zamanda 1 kereye mahsus sokağa çıkmasıyla, tüm halk sokaklara dökülerek Fidel’i görmek ve selamlamak için adeta akın etmiş.
• Fidel devrim yapmak için dünyaya gönderilmiş gibi bir adam. Devletin başında olduğu dönemle ilgili orada dinlediğim bir şey inanılmaz hoşuma gitti. Kendileri şehrin biraz dışında kalan bir bölgede bir inşaat başlatıyor ve birkaç konut inşa edilmesini sağlıyor. Bu konutların özelliği ise, evi olmayan kimseler tarafından inşa edilmesi. Proje tamamlandıktan sonra ise, evi inşa eden herkese, binadan bir daire veriyor, kısaca kendi evlerini kendilerinin yapmasını sağlamış oluyor. Bence müthiş fikir.

• Konusunu açmışken değinmeden geçmeyeyim. Che, Raul ve Camilo’ya da inanılmaz bir sevgi besliyorlar. Özellikle Santa Clara bölgesinde her noktada Che’ye dair bir şeyler görebilmeniz mümkün. Camilo ise ülkemizde tanınmamasına rağmen, Küba Devrimi’nin önde gelen liderlerinden biri ve o Che’nin kocaman siluetinden tanıyabileceğiniz devrim meydanındaki diğer kişi Camilo Cienfuegos. Kendisi maalesef 27 yaş lanetiyle, kendi kullandığı uçağın düşmesi sonucu hayatını kaybediyor ve izine rastlanamıyor.
• Ülkenin her yerinde ve televizyon kanallarında sürekli karşınıza çıkacak bir diğer isim ise, dünya Hugo Chavez. Ölümünden önce Küba’da petrol çıkarılmasından, eğitim oranlarının yükseltilmesine kadar birçok konuda o kadar çok destek olmuş ve o kadar yatırım yapmış ki, Küba halkı tarafından çılgınlar gibi seviliyor. Zaten sabah kalkıp televizyonu açtığınızda, Fidel ile Chavez’in birbirlerine sarıldıkları, orada burada beraber yürüdükleri görüntüler izlemeye başlıyorsunuz.
• Ülkenin başında dönem itibariyle Fidel’in kardeşi Raul Castro var. Raul da tıpkı Fidel gibi, devrimin önde gelenlerinden, “Comandante” tabiriyle anılan bir önder. Fidel’e göre daha az otoriter, daha yumuşak olduğu söyleniyor. Kübalıların Raul Castro devletin başına gelene kadar, iş ile bağlantılı bir sebepleri olmadığı sürece yurtdışına çıkma yasağı vardı. Ancak Raul’un gelmesiyle bu yasak kaldırıldı. Fakat Tony ve diğer Kübalılar, ülkeleri tarafından kendilerine böyle bir şans tanınmış olsa da, gitmek istedikleri ülkelerin kendilerine vize vermemelerinden yakınıyorlar. Bu sebeple Türkiye Küba’da çok popüler. Çünkü bizden vize almakta güçlük çekmedikleri için burada gelip yaşadığını söyleyen birçok Kübalı ile tanıştım. “Aa Bodrum’a gidince Doktor Özgür’e selam söyle” diyen bir müzisyen bile oldu.
• Kübalıların cep telefonu/televizyonu olmadığı düşüncesi doğru değil. Gördüğüm evlerin neredeyse hepsinde televizyon vardı. Cep telefonu ise herkeste olmasa bile birçok insanda görülebiliyordu.

• Raul döneminde ülkeye gelmesi umulan yeniliklerden biri de internet. Başkent Havana dışında ülkenin hiçbir yerinde internet yok. Havana’da ise şahsen internet bulabilmeyi başardığım tek yer kaldığım otel oldu. Onun da yarım saati 5 CUC, yani 5 Dolar gibi bir şeydi. Eylül 2014 itibariyle insanların kendine ait birer emaili olması planlanıyor ancak henüz kesinleşmemiş. İnternet yaygınlığının ise zamanla gelişmesini hedefliyorlar.(Düşünün ki sizinle tanışmak için yanınıza gelen biri, sizinle irtibatta kalmakta ısrarcı davranırsa, ve telefonu ya da bir ihtimal de olsa internet erişimi yoksa, size ev adresini yazıp veriyor)
• Özellikle başkent Havana’ya inanılmaz bir turist akını var. Çünkü Herkes “Fidel’in Kübası”nı görme peşinde. Orada tanıştığım ve sayesinde çok şey öğrendiğim Kübalı bir rehber olan Tony Morfa, tüm turistlerin Fidel’in Küba’sını görmek için geldiğini, ve bu yüzden turizm konusunda adeta bir patlama yaşandığını söylüyor. Turizm Küba için inanılmaz bir gelir kaynağı.
• Ülkenin en önemli şehirleri Havana, Santiago de Cuba, Trinidad, Santa Clara ve Cienfuegos olarak kabul edilebilir. Varadero‘yu kişisel olarak sevmesem de, turizm anlamındaki katkısından dolayı o da listeye dahil edilebilir.
• Birçok Kübalı’nın aksine, orda bir rehber olan Tony’nin Çek Cumhuriyeti, Fransa, ve birkaç ülkeye daha gitme şansı olmuş.  “Oralarda yaşamak ister miydin?” diye sorduğumda bana verdiği cevap şu oldu: “Biz ülkemizi çok seviyoruz. Burada çok mutluyuz. Yalnızca ekonomik açıdan problemler yaşadağımız dönemlerde zorluk çektiğimiz oluyor. Ancak bu sorun dünyanın herhangi bir ülkesinde yaşanabilir. Ülkemden gitmek gibi bir isteğim yok.”
  
• O filmlerde, belgesellerde, internete gördüğünüz eski Amerikan arabaları gerçekten o kadar yaygın. Üstelik “ay bugün de şu renklilerden birine mi binsek” demenizi gerektirecek türden değil. Her yerdeler, bineceğiniz taksiler, halkın kullandığı arabalar hep eski Amerikan arabaları. Tabii ki yeni arabalar da var, ancak oradayken onları kullanmak isteyeceğinizi sanmıyorum. Eski Amerikan arabalarının tek sorunu arada bir sizi yarı yolda bırakabilme ihtimalleri, ki bence bu riski almaya kesinlikle değer. Hem merak etmeyin, her gün defalarca kullanmama rağmen bir kez bile başıma böyle bir durum gelmedi. (Yine de sorumluluk kabul etmiyorum, sonra orada bana sövmeyin.)
• Küba’da evlerin ve binaların %95’inde cam yok. Panjur ya da demir kullanıyorlar. Zaten hırsızlık gibi durumlar özellikle diğer Latin Amerika ülkelerine kıyasla çok az gerçekleştiği için, tüm evlerin kapıları camları açık. Geçerken hepsinin içini görüyor, anlık da olsa hayatlarına dahil olmuş gibi hissediyorsunuz. He içeri girip “hele bi’ soğuk ayranını içelim” derseniz de reddetmezler zaten. Öyle girişimlerde bulunabilirsiniz. Ayran yerine şeker kamışı suyu falan isterseniz daha iyi olur.

• Küba’da evler oldukça küçük. Zaten ülkede hiçbir şeyin aşırısı yok. Her şey “olması gerektiği kadar”. Evlerde çok az eşya var. İşin bir diğer enteresan tarafı ise herkesin sülalece yaşaması. Örneğin siz Kübalı bir ailenin çocuğusunuz. Evde anne, baba, kardeşler, anneanne, dede şeklinde bir yaşam sürdürüyorsunuz. Evlenirseniz eşiniz de yanınıza geliveriyor. Daha da büyük bir aileye dönüşüyorsunuz. Evlendiğiniz zaman ayrı bir evde yaşama hakkınız var, ancak maddi açıdan topluca yaşamak daha elverişli olduğu için, insanlar genellikle birlikte yaşamak durumunda kalıyor. Bu gibi durumlar için alternatif çözümleri ise, evlerinin üzerine kat çıkmak.
• Evlilik konusu gelmişken yine yerlisinden öğrendiğim enteresan bir devlet girişimi ve sonuçlanma sürecini de anlatayım. Küba’da insanların, yine işle bağlantılı olmadığı sürece, otelde kalmak gibi bir şansı yok. Çünkü maddi açıdan buna ayırabilecekleri bir bütçeleri de yok. Bu sebeple Fidel Castro yeni evlenenler için ortaya bir fikir atıyor. Yeni evlenenler, 2 gün boyunca otelde kalma şansına ve odalarında soft içecekler+bir adet pastaya erişim hakkına sahip oluyorlar. Devletten balayı paketi kıyağı gibi düşünün. Ancak bazı Kübalılar, bu işi fırsat bilip, aynı hizmeti birkaç kez alabilmek için defalarca evlenip boşanmaya başlayınca, bu sistem kaldırılıyor.
• Ülkenin ulusal sporu beyzbol. Sokaklarda Real Madrid/Barcelona formalarıyla futbol oynayan çocuklar da görebilirsiniz, tüm bacağını Ronaldo dövmesi ile kaplatmış bir adam da. Ama yine de beyzbol çoğunlukta. Bunun için ayrılmış sahalarda, meydanlarda beyzbol oynayan çocuklar görebilmeniz mümkün.
• Küba’nın en önemli kaynaklarından ikisi şeker kamışı ve tütün. Şeker kamışını nasıl yiyeceğiniz ve puro meselesine ise bir sonraki post’ta detaylıca değineceğim.
• Ülkedeki okuma yazma oranının günümüz itibariyle rakamsal değerini veremesem de, bu konuda inanılmaz iyi bir noktada olduklarını biliyorum. Ülkece eğitime ve sanata çok önem veriliyor. Zorunlu eğitim 12 yıl. Binlerce çocuk, daha çok küçük yaşlardan itibaren salsa eğitimi alıyor ve sanatla uğraşmaya teşvik ediliyorlar.
• Kübalılar, inanılmaz sıcakkanlı insanlar. Evet bu genellemeyi yapabileceğiniz kadar sıcakkanlılar. Sokakta bir anda yanınıza gelip oturabiliyor, abartıp sizi beğendilerse öpücükler gönderiyor, gece dışarı çıktığınızda mutlaka sizi dansa kaldırıyorlar. Sokakta göz göze gelirseniz iyi günler/iyi akşamlar diyorlar. Nerelisin diye sorup Türkiye cevabını aldıklarında ise genellikle söyledikleri 3 şey var; Atatürk, İstanbul, Bodrum.
• Eklemeden edemeyeceğim, Küba halkı müthiş flörtöz. Ama bunu sevimli bir biçimde yapıyorlar. Dolayısıyla rahatsızlık duymak yerine durumu sevimli bulmaya başlıyorsunuz. Yine de son günlere doğru bir bunalma, rahatsız olma durumu yaşanabiliyor tabii.

• Küba’da müziksiz bir gün geçirmenizin imkanı yok. O popoyu sallayacak, o ayağınızla ritim tutacaksınız arkadaş. Her sokaktan yükselen Guantanamera, Comandante Che Guevera ve Chan Chan seslerine eşlik edecek, kendi sözlerinizi uyduracaksınız. Ara sokaklarda yürürken evlerin içinden sokağa taşan müzik sesi ile dans eden Kübalıların arasına karışacak, “Ah ulan keşke biraz daha kalsaydım”ın hayallerini kuracaksınız.
• Bir önceki maddede kendimi kaybettim, işin bilgi içerikli yanına geçiyorum. Ülke de müzik gerçekten önemli bir yer tutuyor. Ülkenin en önemli sanatçısı olarak Beny More’u kabul ediyorlar. Tabii Buena Vista Social Club’ın da önemi büyük.
• Küba’yla ilgili bir şeyler izlemek isterseniz, yine yerlisinden aldığım bilgiler sonucu size şöyle bir şeyler önerebilirim;

1. –Strawberry and Chocolate (Fresa y Chocolate) 
2.   La Muerte de un Burocrata 
3.   Che: Part 1&2

• Siz de benim gibi sokak sanatı seveniyseniz, Küba sizi bu konuda oldukça tatmin edecektir. Sokaklarda Avrupa ve Amerika’da görebileceklerinizin aksine, komünizm ile yoğurulmuş, sistemi yansıtan, size “Ben Küba’dayım” dedirtecek eserler görebilmeniz mümkün. Sık sık görebileceğiniz duvar yazıları ise, “Hasta la Victoria Siempre” ve “Patrio o Muerte”. Yani diyor ki, “Vatan ya da Ölüm”.
• Garip bir bilgi olarak, Küba’ya Amerika tarafından uygulanan ambargonun, çeşitli sebeplerle birleşmesiyle, zamanında ülkede tuvalet kağıdı erişimi konusunda bir kriz yaşanmış. 2014 itibariyle dışarıdaki tuvaletlerde tuvalet kağıdı bulma ihtimaliniz biraz düşük. Artık yanınıza 36’lı tuvalet kağıdı mı alırsınız ne yaparsınız bilmiyorum ama, en azından bir otelde kalırsanız böyle bir sorun yaşamayacağınızı söyleyebilirim.
• Tabii ki ülkede her şey toz pembe, hiçbir sorunları yok gibi bir durum yok. Zaman zaman dilenen insanlar görebilirsiniz. Turist olduğunuzu fark edip yanınıza gelerek sizden onlara bir şeyler vermenizi isteyecek insanlar olabilir. Eğer imkanınız varsa bence yardımcı olmanızın bir sakıncası yok. Ancak Fidel bu duruma çok kızıyor-imiş, “bu ülkede emek verirsen karşılığını da alırsın” demiş-imiş, bilemiyorum…

Bana bu kadar Küba yetmedi daha fazlasını istiyorum diyenler için (ufak kapitalist göndermemi ince görenleri selamlıyorum) şöyle bir şeyler önereyim; Küba ile ilgili yeme içme, konaklama, ulaşım gibi detaylar için şuraya, Havana gezi rehberimiz için şuraya, Cienfuegos, Santa Clara, Trinidad ve pek de Küba sayılmayan bölge Varadero’yu kapsayan bir rehber için ise buraya bakabilirsiniz. Adios amigos.

The post Küba Gezi Notları: Yerlisinden Dinlediklerim ve Sistem Üzerine appeared first on OitheBlog.